ĐỪNG PHÁ KHI CON TỰ CHƠI.

 ĐỪNG PHÁ KHI CON TỰ CHƠI.

Có một sai lầm mà gần như bố mẹ nào cũng từng mắc phải.

Nhẹ thôi. Nhỏ thôi. Nhưng hậu quả của nó thì âm ỉ, kéo dài theo con đến tận những năm tháng sau này.

Và trớ trêu là… ai cũng làm với ý nghĩ “mình đang yêu con”.

Tôi cũng vậy.

Hôm trước tình cờ xem một video của một chuyên gia nước ngoài. Nghe xong mà lạnh sống lưng. Không phải vì điều gì ghê gớm. Mà vì từng câu từng chữ như đang nói về chính mình.

Bạn có bao giờ làm điều này chưa?

Con đang ngồi chơi rất chăm chú. Xếp hình. Vẽ nguệch ngoạc. Lắp ghép cái gì đó theo cách riêng của nó.

Và bạn tiến lại gần.

“Ôi con giỏi thế.” “Con xếp đẹp quá.” “Đáng yêu quá đi mất.” Rồi vỗ tay. Rồi cười. Rồi khen liên tục.

Nghe có vẻ rất bình thường. Thậm chí là rất tích cực.

Nhưng có bao giờ bạn tự hỏi…

Bạn khen vì con cần?

Hay vì bạn cần?

Vì bạn thấy vui khi nghe chính mình nói những lời ngọt ngào đó?

Vì bạn muốn chắc chắn rằng mình là một người mẹ, người cha đủ quan tâm?

Tôi từng nghĩ mình đang làm đúng.

Cho đến khi nhận ra, từ những lần tôi “ngứa miệng” như vậy, con bắt đầu thay đổi.

Con không còn ngồi chơi một mình lâu nữa. Con liên tục quay sang nhìn. Như chờ một cái gật đầu. Một câu khen. Một tràng vỗ tay.

Con không chơi vì thích.

Con chơi để được công nhận.

Bạn có thấy điều đó quen không?

Chúng ta lớn lên trong một môi trường mà thành tích mới đáng được chú ý. Điểm cao mới được khen. Làm tốt mới được vỗ vai.

Rồi vô thức, ta lặp lại điều đó với chính con mình.

Trong khi chơi độc lập – cái khoảng thời gian con tự chìm vào thế giới của mình – lại là lúc não bộ làm việc mạnh mẽ nhất.

Đó là khi con học cách tập trung.

Học cách giải quyết vấn đề.

Học cách thất bại một chút rồi thử lại.

Đó là lúc những mối liên kết thần kinh được hình thành lặng lẽ. Không tiếng vỗ tay. Không lời tán thưởng.

Chỉ có sự tò mò thuần khiết.

Nhưng người lớn chúng ta… lại sợ sự im lặng ấy.

Có bao giờ bạn thấy bồn chồn khi con ngồi chơi một mình quá lâu?

Có bao giờ bạn thấy trống trải khi con không cần mình?

Thế là ta chen vào.

Một câu khen.

Một cái xoa đầu.

Một tiếng “giỏi quá”.

Và vô tình… ta phá vỡ quá trình kỳ diệu ấy.

Tôi từng cười khi con kéo tay mình ngồi cạnh chơi. Nghĩ rằng “con quấn mẹ ghê”.

Nhưng bây giờ tôi tự hỏi:

Có phải mình đã dạy con rằng, niềm vui chỉ trọn vẹn khi có người công nhận?

Có phải mình đã khiến con tin rằng, nếu không có ai vỗ tay, thì việc con làm chẳng còn ý nghĩa?

Nghe đau không?

Vì tôi đã phải tự nhận điều đó.

Giải pháp thật ra không phức tạp.

Hãy tạo cho con một góc chơi riêng. Một khoảng không gian mà ở đó, con được làm “chủ”.

Không ai chen vào. Không ai đạo diễn. Không ai bình luận.

Người lớn làm việc của mình. Con chơi việc của con.

Không can thiệp. Không phá nhịp.

Nhưng điều đó không có nghĩa là bỏ mặc.

Khi con quay sang khoe:

“Mẹ ơi nhìn này!”

“Bố ơi con làm được rồi!”

Thì hãy phản hồi ngay.

Nhìn thẳng vào mắt con. Lắng nghe. Gật đầu. Công nhận.

Không cần tung hô. Không cần quá đà.

Chỉ cần con biết:

Khi con cần, bố mẹ ở đây.

Và khi con không cần… bố mẹ vẫn tin con làm được.

Có bao giờ bạn cảm thấy mình luôn phải chứng minh điều gì đó với thế giới?

Có bao giờ bạn làm việc đến kiệt sức chỉ để nghe một lời công nhận?

Chúng ta mệt mỏi vì điều đó.

Vậy thì tại sao lại gieo cùng một hạt giống vào con?

Tình yêu không phải là đứng cạnh con mọi lúc.

Tình yêu đôi khi là lùi lại đúng lúc.

Để con được tự do lớn lên.

Và để chính mình học cách chịu được cảm giác… không phải lúc nào cũng là trung tâm trong thế giới của con.

Nghe có vẻ đơn giản.

Nhưng làm được mới khó.

Tôi vẫn đang tập. Và mỗi lần suýt “ngứa miệng”, tôi lại tự hỏi:

Mình đang giúp con…

Hay mình đang tìm kiếm sự xác nhận cho chính mình?

Nếu bạn cũng từng như tôi, thì có lẽ chúng ta không cô đơn.

Chỉ là hôm nay, mình biết sớm hơn một chút.

Để ngày mai, con được lớn lên vững vàng hơn một chút.